Ở tuổi 52, một người đàn ông làm nghề tài xế đường dài tại Sơn Đông (Trung Quốc) thường xuyên phải đối mặt với tình trạng ăn uống thất thường. Do công việc bận rộn, ông không có nhiều thời gian dùng bữa cùng gia đình. Vợ thường chuẩn bị sẵn thức ăn, chia thành nhiều phần rồi cất trong tủ lạnh để chồng có thể lấy ra dùng khi trở về.
Với ông, đây là cách tiết kiệm thời gian và khá tiện lợi. Thức ăn đã nấu chín, được đóng hộp và đặt trong tủ lạnh khiến ông tin rằng chúng có thể giữ được lâu mà không đáng lo ngại.
Trong thời gian dài, ông bắt đầu xuất hiện những cơn khó chịu ở vùng bụng trên nhưng không đi kiểm tra. Nghĩ rằng đó chỉ là vấn đề tiêu hóa do thường xuyên ăn uống không đúng giờ, ông vẫn tiếp tục công việc.
Cho đến một ngày, cơn đau trở nên dữ dội khiến ông phải nhập viện. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện ông mắc ung thư dạ dày.
Câu chuyện trên khiến nhiều người chú ý đến thói quen bảo quản và sử dụng thực phẩm tại gia đình. Tuy nhiên, cần hiểu rằng không có cơ sở để kết luận một loại thức ăn bảo quản trong tủ lạnh là nguyên nhân trực tiếp khiến một người mắc ung thư dạ dày. Đây là căn bệnh liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó nhiễm Helicobacter pylori, hút thuốc, uống rượu và chế độ ăn nhiều muối là những yếu tố nguy cơ đáng chú ý.
5 nhóm thực phẩm cần cẩn trọng khi bảo quản trong tủ lạnh
1. Thức ăn thừa để nhiều ngày
Nấu một lần rồi ăn trong vài ngày là thói quen phổ biến ở nhiều gia đình. Tuy nhiên, thức ăn đã nấu chín vẫn có thể bị vi khuẩn phát triển nếu bảo quản không đúng cách.
Nhiệt độ thấp trong tủ lạnh chỉ làm chậm quá trình sinh trưởng của nhiều loại vi sinh vật chứ không khiến thực phẩm trở thành vô trùng. Vì vậy, thức ăn thừa cần được đưa vào tủ lạnh sớm sau bữa ăn, thay vì để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Theo hướng dẫn an toàn thực phẩm của USDA, phần lớn thức ăn thừa nên được sử dụng trong khoảng 3-4 ngày khi được bảo quản lạnh đúng cách. Nếu thực phẩm xuất hiện mùi, màu sắc hoặc kết cấu bất thường, không nên cố tận dụng.
Một sai lầm khác là nghĩ rằng chỉ cần hâm nóng lại thì thức ăn để lâu ngày sẽ trở nên an toàn. Việc làm nóng có thể tiêu diệt nhiều vi khuẩn, nhưng không phải mọi độc tố do vi khuẩn tạo ra đều bị loại bỏ hoàn toàn.
2. Thịt, cá rã đông không đúng cách
Rã đông cả một túi thịt lớn rồi lấy một phần để nấu, sau đó tiếp tục cấp đông phần còn lại là cách làm khá thường gặp.
Thực tế, nếu thịt được rã đông trong ngăn mát tủ lạnh và vẫn được giữ ở nhiệt độ an toàn, phần chưa sử dụng có thể được cấp đông lại. Vấn đề nằm ở trường hợp thực phẩm đã rã đông ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Cách đơn giản hơn là chia thịt, cá thành những phần nhỏ ngay từ đầu. Mỗi phần vừa đủ cho một bữa sẽ giúp hạn chế việc phải rã đông nhiều lần, đồng thời giảm lãng phí thực phẩm.
3. Cơm, thịt, cá và món ăn chín bảo quản sai cách
Không ít người có thói quen để nguyên nồi canh, nồi thịt hoặc hộp cơm lớn vào tủ lạnh rồi dùng dần. Cách bảo quản này không thực sự tối ưu.
Thực phẩm nên được chia thành những hộp nhỏ, nông để quá trình làm lạnh diễn ra nhanh hơn. Khi ăn, chỉ lấy lượng vừa đủ và hâm nóng kỹ.
Đặc biệt, không nên dùng việc hâm nóng như một “tấm vé an toàn” cho thức ăn đã để quá thời gian khuyến nghị. Nếu món ăn đã được bảo quản quá lâu, việc bỏ đi sẽ an toàn hơn.
4. Sữa và thực phẩm từ sữa đã mở bao bì
Sữa tươi, sữa chua, phô mai và các sản phẩm từ sữa cần được bảo quản lạnh sau khi mở. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chúng có thể giữ mãi trong tủ lạnh.
Sau khi mở, người dùng nên chú ý thời hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản của từng sản phẩm. Nếu hộp sữa bị phồng, sản phẩm có mùi chua bất thường, đổi màu hoặc thay đổi kết cấu, không nên tiếp tục sử dụng.
Nhóm thực phẩm này chủ yếu cần được lưu ý ở góc độ an toàn thực phẩm, không nên gán trực tiếp chúng với nguy cơ ung thư dạ dày.
5. Thực phẩm muối, hun khói và chế biến sẵn
Đây là nhóm thực phẩm đáng được quan tâm hơn khi nói về sức khỏe dạ dày.
Cá muối, thịt muối, một số loại thịt chế biến sẵn và thực phẩm bảo quản bằng lượng muối cao nếu được sử dụng thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Điều đáng chú ý không nằm ở việc một lần ăn những món này sẽ gây bệnh, mà ở thói quen tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài. Chế độ ăn nhiều muối cũng có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày và được xem là một yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày.
Vì vậy, thay vì quá lo lắng về một món ăn cụ thể, mỗi gia đình nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, giảm muối và hạn chế các thực phẩm được muối hoặc chế biến quá mức.
Tủ lạnh chỉ hỗ trợ bảo quản, không thay thế nguyên tắc an toàn thực phẩm
Một chiếc tủ lạnh sạch sẽ, được duy trì ở nhiệt độ phù hợp là công cụ quan trọng giúp hạn chế thực phẩm hư hỏng. Nhưng hiệu quả bảo quản còn phụ thuộc vào cách người dùng xử lý thức ăn trước và sau khi cho vào tủ.
Thức ăn chín nên được cất lạnh sớm, đựng trong hộp sạch và có nắp. Thịt, cá sống cần được tách khỏi thực phẩm đã nấu chín để tránh nhiễm chéo. Những món đã để quá lâu hoặc có dấu hiệu bất thường không nên tiếp tục sử dụng.
Để giảm nguy cơ ung thư dạ dày, việc quan trọng hơn là duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế thực phẩm quá mặn và chế biến sẵn, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và chú ý đến tình trạng nhiễm H. pylori.
Một vài thay đổi nhỏ trong cách mua, nấu và bảo quản thực phẩm có thể giúp gia đình hạn chế đáng kể nguy cơ ngộ độc thực phẩm và hình thành những thói quen ăn uống tốt hơn. Quan trọng nhất, đừng để sự tiện lợi của chiếc tủ lạnh khiến chúng ta chủ quan với chất lượng và thời gian bảo quản của thức ăn.
