Bàn thắng mở tỷ số của Anthony Gordon ở phút 55 từ đường chuyền dọn cỗ của Morgan Rogers tại sân vận động Atlanta đã thắp lên hy vọng cực lớn cho hàng triệu cổ động viên Anh về một tấm vé vào chơi trận chung kết World Cup đầu tiên sau 60 năm. Tuy nhiên, những gì diễn ra trong gần 40 phút còn lại của trận bán kết lại trở thành một cơn ác mộng chiến thuật.
Việc lùi sâu quá mức cùng các quyết định thay người thiên về phòng ngự của HLV Thomas Tuchel đã dâng toàn bộ thế trận cho Argentina, tạo điều kiện để Lionel Messi cùng các đồng đội thực hiện cuộc lội ngược dòng kịch tính 2-1, đưa đại diện Nam Mỹ tiến vào trận chung kết thứ 7 trong lịch sử để đối đầu với Tây Ban Nha.
Các con số thống kê sau trận đấu phơi bày một thực tế cay đắng cho "Tam Sư". Từ thời điểm Gordon ghi bàn ở phút 55 cho đến khi Lautaro Martinez ấn định tỷ số ở phút 90+2, đội tuyển Anh chỉ nắm giữ vỏn vẹn 12% thời lượng kiểm soát bóng, so với 88% của Argentina.
Tại World Cup năm nay, chỉ có duy nhất một đội bóng có tỷ lệ cầm bóng thấp hơn trong một khoảng thời gian tương tự là Qatar (11%) khi họ chỉ còn chơi với 9 người trên sân. Toàn bộ đội hình tuyển Anh chỉ tung ra vỏn vẹn 5 cú sút trong suốt 90 phút – số pha dứt điểm ít nhất của họ trong một trận đấu World Cup suốt 60 năm qua, và chỉ có 7 lần chạm bóng bên trong vòng cấm đối phương.
Nguồn cơn của sự sụp đổ bắt đầu từ chuỗi quyết định thay người của Thomas Tuchel. Thay vì duy trì sức ép để kết liễu đối thủ, chiến lược gia người Đức lần lượt rút các ngôi sao tấn công ra sân. Phút 72, người ghi bàn Gordon bị thay ra để nhường chỗ cho trung vệ Ezri Konsa, chuyển sơ đồ sang 3 trung vệ.
Đến phút 82, Declan Rice và Reece James tiếp tục rời sân để Dan Burn và Nico O'Reilly vào thay, biến hàng thủ Anh thành một hệ thống 5 người lùi rất sâu. Sự thụ động này hoàn toàn phản tác dụng khi nó trao cho Lionel Messi một khoảng không gian mênh mông để tự do hoạt động bên hành lang cánh phải. Chỉ đến khi Lautaro Martinez ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1 trong phút bù giờ, Tuchel mới vội vã tung Marcus Rashford và Ivan Toney vào sân, nhưng tất cả đã quá muộn.
Chiến thuật của Tuchel đã hứng chịu vô vàn chỉ trích từ giới chuyên môn. Cựu danh thủ Gary Lineker nhận định rằng thật "không thể hiểu nổi" khi lựa chọn lùi sâu phòng ngự trước một cầu thủ vĩ đại như Messi, tạo điều kiện cho siêu sao này liên tục rót bóng vào vòng cấm. Đồng quan điểm, Joe Cole và Ian Wright cho rằng tâm lý sợ thất bại đã làm tê liệt các tuyển thủ Anh, khiến họ rơi vào trạng thái hoảng loạn khi ở rất gần chiến thắng.
Ở chiều ngược lại, Argentina đã chứng minh bản lĩnh của nhà đương kim vô địch thế giới. Sau khi nhận bàn thua, chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của họ nhảy vọt từ 0.18 lên 1.48, với 10 cú sút được tung ra. Lionel Messi một lần nữa khẳng định vị thế bằng hai đường kiến tạo quyết định: quả tạt chuẩn xác từ chấm phạt góc cho Enzo Fernandez sút xa gỡ hòa ở phút 85, và đường chuyền như đặt cho tiền đạo thuộc biên chế Inter, Lautaro Martinez, đánh đầu kết liễu trận đấu.
Với hai đường chuyền thành bàn này, Messi đã nâng tổng số đóng góp vào bàn thắng của mình tại World Cup lên con số 33 (21 bàn, 12 kiến tạo) sau 33 trận, đồng thời cán mốc 10 đường kiến tạo ở các vòng knock-out – một kỷ lục tuyệt đối.
Thất bại này kéo dài chuỗi thành tích buồn của bóng đá Anh: họ đã để thua 7 trận liên tiếp tại World Cup trước các đối thủ nằm trong top 10 FIFA và chưa từng thắng một cựu vô địch thế giới nào ở vòng knock-out kể từ năm 1966. Thomas Tuchel cùng các học trò sẽ phải tham dự trận tranh hạng ba với Pháp tại Miami, nhưng nỗi đau từ sự sụp đổ chiến thuật tại Atlanta sẽ còn ám ảnh họ rất lâu.
