Cứ đến tiết Thanh Minh là các gia đình lại rộn ràng câu chuyện đi tảo mộ. Theo truyền thống uống nước nhớ nguồn, luôn trọng tình cảm, người Việt thường chọn một ngày đẹp trong tiết Thanh Minh để dọn dẹp cỏ dại, đắp lại nấm mồ tổ tiên, thắp nén hương thơm nhớ về người đã khuất. Bên cạnh việc bày tỏ lòng thành kính, người xưa cũng có những lời dặn dò, kiêng kỵ khi đi tảo mộ. Trong đó, các cụ xưa cho rằng có 3 người không nên việc tảo mộ. Đó là ai?
Ai không nên đi tảo mộ?
Trẻ nhỏ
Người xưa cho rằng không nên để trẻ nhỏ (dưới 3 tuổi) đến nghĩa trang. Xét về mặt tâm linh, nghĩa trang được coi là nơi có môi trường nặng nề, âm khí nhiều. Trong khi đó, trẻ nhỏ vốn nhạy cảm, dễ quấy khóc, đi về có thể giật mình, khó ngủ. Xét về khoa học, nghĩa trang nằm ở nơi trống trải, nhiều gió, đôi khi ẩm thấp và có nhiều cây cỏ rậm rạp, nhiều côn trùng, bò sát và vi khuẩn. Trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu, dễ bị nhiễm lạnh hoặc ốm sau khi từ nghĩa trang về.
Với các trẻ lớn hơn (sau khi đã đi học cấp 1), sức khỏe tốt, cha mẹ có thể đưa con đi tảo mộ. Đây là thời điểm để dạy con về bài học uống nước nhớ nguồn, về lòng hiếu thảo, về những truyền thống tốt đẹp của ông cha. Lưu ý, luôn dặn con về việc nghĩa trang là nơi an nghỉ của người đã khuất, cần giữ thái độ nghiêm túc, hành động cẩn trọng, không nô đùa, la hét trong quá trình tảo mộ, không dẫm đạp lên các phần mộ xung quanh.
Với những người ở nhà, nếu muốn thể hiện lòng thành kính, có thể dọn dẹp bàn thờ gia tiên, cắm bình hoa tươi, chuẩn bị một vài món đồ cúng hoặc mâm cơm cúng để dâng lên tổ tiên.
Phụ nữ mang thai, người ốm bệnh
Những người đang trong giai đoạn sức khỏe đặc biệt như đang ốm bệnh, cơ thể suy nhược hay phụ nữ mang thai, mới sinh, người đang trong kỳ kinh nguyệt.
Khu mộ thường được đặt ở những nơi xa xôi, thậm chí địa hình còn gập ghềnh, trơn trượt. Ngoài ra, tình hình thời tiết trong giai đoạn này thường thất thường, cộng với mùi nhang khói, đốt vàng mã, mùi ẩm ướt có thể khiến những người không khỏe dễ bị mệt mỏi, cảm lạnh.
Ngoài ra, theo quan niệm dân gian, người đang ốm, phụ nữ mang thai nên hạn chế nơi nhiều âm khí, gió lạnh như nghĩa trang để bảo vệ sức khỏe.
Ai nên đi tảo mộ?
Người nên đi tảo mộ nhất chính là con cháu trưởng thành trong gia đình, dù là trai hay gái, dâu hay rể.
Thanh Minh là dịp thích hợp để những người trẻ hướng về cội nguồn, nhớ về ông bà tổ tiên. Đứng giữa không gian tĩnh lặng, tự tay làm sạch cỏ dại, lau bia mộ thể hiện sự hiếu kính của con cháu đối với ông bà đã khuất. Đây là khoảnh khắc nhắc nhở mỗi người về gốc gác củ mình, trân trọng những người thân ở bên cạnh.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
