Tình yêu thương của bố mẹ dành cho con là điều không thể phủ nhận. Tuy nhiên, có những cách thể hiện tình yêu lại vô tình khiến trẻ tổn thương.
Nhiều bố mẹ thường kể về chuyện của con với người khác vì nghĩ đó là cách thể hiện sự quan tâm, gần gũi và mong muốn những điều tốt cho con. Quyền riêng tư của trẻ không nên trở thành câu chuyện để bố mẹ chia sẻ trong các nhóm gia đình, đồng hương hay đồng nghiệp, cũng không nên bị người thân, bạn bè đem ra làm đề tài mua vui trong những cuộc trò chuyện.
Những câu chuyện liên quan đến cảm xúc và các mối quan hệ tình cảm của con
Tình trạng hẹn hò, lý do chia tay, những cuộc hẹn hò kín đáo, mâu thuẫn trong hôn nhân, kế hoạch sinh con hay những khó khăn trong các mối quan hệ thân mật đều là chuyện riêng mà mỗi người cần tự mình quyết định.
Khi bố mẹ dễ dàng kể lựa chọn của con cho người ngoài, dù xuất phát từ mong muốn tìm lời khuyên hay lo lắng cho con, cũng vô tình trao quyền phán xét chuyện riêng của con cho người khác.
Khi chuyện riêng bị đưa ra bên ngoài, con có thể bị gắn những nhãn như kén chọn, khó gần hay không được yêu thương. Những mâu thuẫn vốn có thể giải quyết trong phạm vi gia đình cũng dễ trở nên phức tạp hơn bởi những ý kiến từ bên ngoài.
Đáng lo hơn, khi nhận ra những chuyện riêng tư của mình trở thành đề tài bàn tán, con có thể dần không còn dám nói thật với bố mẹ.
Vì vậy, bố mẹ có thể quan tâm và đưa ra lời khuyên, nhưng không nên thay con kể những chuyện riêng tư về tình cảm, hôn nhân nếu chưa có sự đồng ý.
Chuyện riêng tư về tài chính và nghề nghiệp
Thu nhập, nợ nần, tiền tiết kiệm, thất nghiệp, thay đổi công việc, thất bại trong kinh doanh, thi cử không thành công, những trở ngại trong sự nghiệp hay khoản lãi, lỗ từ đầu tư... đều là những thông tin riêng tư. Khi bố mẹ dễ dàng chia sẻ những chuyện này với người ngoài, dễ trở thành đề tài để người khác so sánh và phán xét.
Nếu con có thu nhập cao, con có thể bị người khác nhờ vả, vay tiền, ghen tị hoặc đặt nhiều kỳ vọng. Nếu thu nhập thấp, con có thể bị xem thường, thương hại hoặc bị đem ra làm ví dụ tiêu cực. Khi chuyện thất nghiệp hay thất bại trong công việc bị lan truyền, danh tiếng và cơ hội của con cũng có thể bị ảnh hưởng trong mắt người thân, bạn bè.
Bố mẹ thường kể chuyện về con vì nhiều lý do: đôi khi để so sánh, lo lắng, hay chỉ muốn tâm sự về chuyện gia đình, và thậm chí không nhận ra đó là thông tin riêng tư.
Thế hệ trước có thể từng quen với việc thu nhập hay nơi làm việc của các thành viên trong gia đình được biết đến khá rộng rãi và không quá xem trọng điều đó. Nhưng hoàn cảnh đã thay đổi. Với người trưởng thành ngày nay, tình hình tài chính và sự nghiệp có liên quan trực tiếp đến cảm giác an toàn, phẩm giá và những cơ hội trong cuộc sống.
Vì vậy, một lời nói thiếu cân nhắc của bố mẹ cũng có thể khiến con bị người thân hỏi vay tiền, hàng xóm bàn tán hoặc bị đối tác đánh giá khác đi. Khi những nỗ lực, khó khăn hay thất bại của mình bị đem ra kể với người khác, con dễ cảm thấy những điều vốn thuộc về mình lại không còn nằm trong quyền kiểm soát.
Bố mẹ không nên tự ý công khai thu nhập, thay đổi công việc hay những thất bại, thành công của con, càng không nên biến những điều đó thành một dạng “vốn xã hội” để trò chuyện với người khác.
Sức khỏe thể chất, tinh thần cũng như các tổn thương tâm lý
Những vấn đề như căng thẳng tâm lý, bệnh tật, quá trình điều trị, hồ sơ tư vấn, những tổn thương trong quá khứ hay các biến cố gây chấn thương trong gia đình đều là thông tin vô cùng nhạy cảm.
Khi bố mẹ dễ dàng tiết lộ những thông tin này, con có thể bị người khác gắn những nhãn như “người bệnh”, “người từng ly hôn” hay “gia đình có vấn đề”. Khi đã bị gắn nhãn, việc xóa bỏ định kiến đó không hề dễ dàng.
Vì sao bố mẹ lại có xu hướng chia sẻ những điểm yếu của con? Thực tế, c người tìm kiếm sự cảm thông, người khác muốn tìm một nơi để trút bầu tâm sự, có người chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nhạy cảm của những tổn thương tâm lý.
Sự phát triển của công nghệ dễ khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng. Trước đây, chuyện riêng có thể chỉ được kể trong một bữa cơm hay cuộc trò chuyện. Nhưng ngày nay, một tin nhắn thoại, ảnh chụp màn hình hoặc nội dung trong nhóm trò chuyện có thể bị chuyển tiếp và sao chép không giới hạn.
Nhiều bố mẹ chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả của việc chia sẻ thông tin trên môi trường số. Một tin nhắn được chuyển tiếp tùy tiện có thể khiến con mất quyền kiểm soát đối với thông tin riêng tư của mình, thậm chí phải đối mặt với những người xa lạ.
