Khi Pep Guardiola chuẩn bị rời Man City, câu hỏi về di sản của ông không còn chỉ xoay quanh số danh hiệu hay những đổi mới chiến thuật. Nó còn gắn với 115 cáo buộc mà Man City đang đối mặt vì bị cho là vi phạm các quy định tài chính. Đây là biến số có thể khiến cách lịch sử nhìn lại kỷ nguyên Etihad thay đổi đáng kể.
Nếu Man City được xóa các cáo buộc nghiêm trọng, di sản của Guardiola gần như sẽ đứng vững. Khi ấy, người ta sẽ tiếp tục nói về một HLV đã thay đổi bóng đá Anh, xây dựng đội bóng kiểm soát trận đấu bằng cấu trúc tinh vi và đưa Man City lên đỉnh cao bằng phong cách riêng.
Nhưng kịch bản ngược lại phức tạp hơn nhiều. Nếu Man City bị kết luận vi phạm luật tài chính, các đối thủ và giới phê bình sẽ lập luận rằng những sai phạm phía sau hậu trường đã giúp CLB chi nhiều hơn, mua cầu thủ tốt hơn và đặt nền móng cho chu kỳ thống trị mà Guardiola thừa hưởng rồi phát triển.
Điều nhạy cảm nằm ở những chức vô địch có cách biệt rất nhỏ. Man City từng vượt Liverpool chỉ 1 điểm ở các mùa 2018/19 và 2021/22, rồi hơn Arsenal 2 điểm năm 2024. Nếu phán quyết bất lợi xuất hiện, các danh hiệu kiểu này chắc chắn sẽ bị lôi lại để tranh luận, dù không ai có thể biết chính xác Guardiola sẽ thắng ít hơn bao nhiêu trong một bối cảnh khác.
Jose Mourinho từng châm biếm câu chuyện này khi nói ông giành 3 chức vô địch Ngoại hạng Anh với Chelsea một cách “công bằng và sạch sẽ”. Ông còn đùa rằng mình có thể được trao huy chương vô địch muộn nếu Man City bị tước danh hiệu, bởi Man Utd của Mourinho từng về nhì sau Man City mùa 2017/18.
Guardiola từng được hỏi thẳng về việc di sản có bị ảnh hưởng bởi tranh cãi tài chính hay không. Câu trả lời của ông năm 2019 rất dứt khoát: “Không, hoàn toàn không.” Đó là phản ứng dễ hiểu của một HLV tin rằng giá trị của mình nằm ở sân tập, phòng thay đồ và những gì đội bóng thể hiện trên sân.
Dù vậy, bóng đá không chỉ được viết bằng ký ức chiến thuật. Ví dụ của Chelsea trong thập niên 2010 cho thấy các danh hiệu có thể bị nhìn lại bằng ánh mắt nghi ngờ nếu sau này xuất hiện những kết luận liên quan đến các khoản thanh toán bí mật hay vấn đề tài chính.
Ở chiều ngược lại, nhiều CĐV Man City sẽ cho rằng mọi quyết định của giới điều hành không thể xóa bỏ thiên tài chiến thuật của Guardiola. Ông không chỉ chọn cầu thủ, mà còn biến họ thành một hệ thống vận hành gần như hoàn hảo. Ảnh hưởng của ông lan từ Etihad đến cả cách các đội bóng khác xây dựng lối chơi.
Chuyên gia danh tiếng Tim Jotischky cũng bảo vệ quan điểm này. Ông cho rằng những người chỉ trích có thể muốn đặt dấu sao cạnh các danh hiệu của Guardiola, nhưng di sản của HLV người Tây Ban Nha không dễ bị phá hủy. Lý do là tầm vóc của Guardiola vượt khỏi phòng truyền thống.
Vì thế, lịch sử có thể được viết lại ở phần chú thích về Man City. Nhưng để viết lại toàn bộ di sản Guardiola là điều không đơn giản. 115 cáo buộc có thể phủ bóng lên các danh hiệu, song dấu ấn chiến thuật, khả năng tái định nghĩa bóng đá hiện đại và ảnh hưởng lên nhiều thế hệ HLV vẫn là phần rất khó phủ nhận.
